იმის გამო რომ მანქანამ ანატორს იქით არ წაგვიყვანა და ღამეც შესაბამისად იქ გავათენეთ, მეორე დღისით დილით დავიძარით. გზა ვიცოდით რომ საკმაოდ დამღლელი იქნებოდა, მაგრამ მსიამოვნებდა იმის გაფიქრება რომ ამ დღეს გადასვლა თუ ვერა აწუნთას ძირს მივადგებოდით და მეორე დღეს მაინც გადავხედავით უკვე ნატვრად ქცეულ თუშეთს. საბოლოოდ რომ დავთვალე ფეხით 22 კმ გვივლია, მაგრამ ეს მანძილი არ გამოხატავს მხოლოდ იმ დაძაბვას და დაღლას რაც სრულად იყო, მარტო ერთ პატარა მონაკვეთში ბილიკ-ბილიკ ავკრიფეთ უზარმაზარი სიმაღლე.
მოკლედ დილით დავიძარით. მე და ირაკლი დავწინაურდით მდინარე ანდაქის ნაპირ ნაპირ სწრაფად ვიარეთ და მუცოს ციხე კოშკების ძირასაც პირველები მივედით, ვიდრე სხვები წამოგვეწეოდნენ მაღლაც ავედით და დავათვალიერეთ კიდეც. ულამაზესია მუცო და უფრო ლამაზი ხედი იშლება იქიდან, ამიტომ იყო რომ აქ პირველად მყოფი ირაკლი ემოციას ვერ მალავდა.
მუცო, სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ანდაქის (არღუნის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ხევსურეთის შემოსასვლელის ისტორიული დარაჯი და დამცველი იყო. სოფელი ზღვის დონიდან 1880 მ, დუშეთიდან 121 კმ-შია. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 49 ადამიანი. სოფელში, რომელიც თითქმის გაუკაცრიელდა ერთ საუკუნეზე მეტი ხნის წინ, დაახლოებით 40-მდე შუასაუკუნეების გამაგრებული საყოფაცხოვრებო დანიშნულების სახლია განალგებული ვერტიკალურ ტერასებზე მუცო-არდოტის ხეობის თავზე, დღისთვის ოთხი საბრძოლო დანიშნულების ციხე-კოშკი და რამდენიმე საცხოვრებელის ნანგრევია შემორჩენილი. მათ შორის ლეგენდარული თორღვას ციხე და კოშკი. მუცოიყოფა ძირითადად ორ ნაწილად, ზემოთი უფრო ძველი შეთეკაურთ უბანი და მეორე შედარებით ახალი დაიაურთ უბანი. მისადგომად რთულ სოფელში შენარჩუნებულია ორიგინალური არქიტექტურა და ის პოპულარული ადგილია ტურისტებისა და მთამსვლელებისთვის. ამჟამად საქართველოს ყველაზე სავალალო მდგომარეობაში მყოფ ისტორიულ ძეგლთა სიაშია.
ლეგენდის თანახმად სოფლის მკვიდრნი მთავარანგელოზის ბროლისკალოს ხატზე ლოცულობდნენ. ისინი განთქმული მეომრები და მონადირეები იყვნენ, იცავდნენ რა საუკუნეების განმავლობაში ხატისთვის მოძღვნილ საგანძურს. ლეგენდის თანახმად საგანძური დღესაც დაცულია მაღალ მთებში მუცოს სიახლოვეს რჩეულის მოლოდინში. მუცოში ძირითადად ორი გვარი სახლობდა: შეთეკაურები და დაიაურები.
ანდაქი, ანდაქისწყალი, მდინარე დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე არღუნის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 18 კმ. აუზის ფართობი 272 კმ². სათავე აქვს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მთა პატარა ბორბალოსთან (პირიქითი ხევსურეთი).
მუცოდან დავეშვით და ანდაქის ხეობიდან ხონესწყლის ხეობაში ავუხვიეთ, რთული გზა ამ დღეს ჯერ კიდევ არ გვევლო ნამდვილად უბრალოდ მანძილი იყო დიდი, მაგრამ ეს მანძილიც სწრაფად დავფარეთ. სოფელ ხონესჭალას გავცდით და აწუნთის უღელტეხილისაკენ მიმავალ ბილიკამდე სადღაც 12:30 წუთზე ვიყავით. წყალი ავავსეთ, ამოვისუნთქეთ და ასვლა დავიწყეთ. ეხლა გაცილებით ადვილია ამის გახსენება რაც ამ ბილიკზე გადავიტანეთ
საკმაო დახრილობის მოკლე-მოკლე სერპანტინის მსგავსი ბილიკებით, სულ რაღაც 1 კმ გავიარეთ სიგრძეში თუმცაღა სიმაღლით სადღაც 1000 მ ზე მეტით ავედით მაღლა. ბილიკები თავიდან უტყეო ბუჩქნარიან ფერდობს მიუყვება, საიდანაც კარგად ჩანს ხონესწყლის ხეობა და სოფელი ხონე, შემდეგ ტყეში შედის და ალპურ მდელოზე გრძელდება. საბოლოო ჯამში ქედის თხემზე ადის და უღელტეხილამდე ხან ქედის თხემს და ხანაც ფერდობს მიუყვება ჩრდილოეთით.
ამ დროს ისევ გადავათვალიერე ინტერნეტი და არც ამ ხეობაზე და სოფლებზეა არსად ინფო.
თხემზე ასულებმა რამის გამოვიძინეთ ისე კარგად დავისვენეთ, საჭმელიც ვჭამეთ და ამოვიქაქანეთ კიდეც. ამის შემდეგღა დავიძარით, გზა საერთოდ არ იყო რთული უბრალოდ ხანდახან ფერდობზე მიწა ჩაშლილი გვხვდებოდა ბილიკზე და ტემპის დაგდება გვიწევდა. მაინც დაღამებამდე მივედით აწუნთას უღელტეხილის ძირში, მეორე დღისთვის არცთუ ისე ბევრი მანძილი გამოჩნდა გასავლელი, წინა საღამოს დანამული კარავის ტენტი გავაშრე იქ მქროლ ცივ ნიავზე. მერე კარავიც გავშალეთ და მზეც ჩავიდა. ჩავიდა ულამაზეს ფერებად შეფერილი ღრუბლების ამალასთან ერთად. ციოდა ძალიან, ღამეს დაახლოებით 3000 მ სიმაღლეზე ვათევდით, საჭმელიც კი არ გვიჭამია ნორმალურად, წყლის მოტანა დაგვეზარა. მეც ჩაცმული შევწექი საძილე ტომარაში, იმ იმედით რომ მალევე ჩამეძინებოდა და მეორე დღეს, კარგი ამინდი იქნებოდა და შესაბამისად ხალისიც გვექნებოდა აწუნთას უღელტეხილის დასალაშქრად.








































